كاربردهاي راديوايزوتوپها در بهداشت و پزشكي
كاربردهاي راديوايزوتوپها در بهداشت و پزشكي
كاربردهاي راديوايزوتوپها در زمينه بهداشت به طور عام و پزشكي بهطور
خاص بسيار گسترده است. در كمك به تشخيص و پيشبيني در انواع بيماريها و نيز درمان
به وسيله علاج بخشي و آرام بخشي با بهكار بردن تابش شگفتانگيز است. روشهاي
تشخيص ميتواند با بهكار بردن عوامل راديوايمونواسي (RIA)
بيروني (in-vitro) و بهكار بردن راديوداروهاي دروني
(in-vivo) باشد. روشهاي درماني ميتوانند با بهكار بردن چشمههاي بسته
راديوايزوتوپهاي كاشته شده يا قرار گرفته از خارج يا تزريق سيستماتيك
راديوداروهاي مقتضي اجراء گردند.
كاربردهاي
تشخيص
RIA و روشهاي مرتبط
راديوايمونواسي (RIA) يك روش گسترده تجزيهاي
راديواكتيو براي اندازهگيري ميكرومولها يا پيكومولهاي مواد مورد نظر كلينيكي در
گونههاي بيولوژيكي است. حدود سه دهه پيش بود كه برسون(Berson)
و يالو(Yalow) اولين مقاله خود را در رابطه با اندازهگيري انسولين با
بهكار بردن يك واكنش آنتيژن – آنتيبادي منتشركردند. آنان
اين روش ارزيابي جديد را با توجه به اينكه در آن آنتيژن نشاندار راديواكتيو و يك
آنتيبادي براي اندازهگيري ماده مورد آناليز به كار رفت “راديوايمونواسي” (RIA)
ناميدند. تقريباً در همان زمان اكينز (Ekins) يك
روش ارزيابي و سنجش را اساساً مشابه، براي اندازهگيري سرم تيروكسين، توسعه داد كه
در آن
دي تيروكسين نشاندار راديواكتيو و گلوبلين پيوندي تيروكسين (TBG) را
به عنوان پيوند دهنده، به جاي آنتي بادي ويژهاي با توجه به كشش بالاي TBG براي تيروكسين(L/M109=K) به كار برد. وي اصطلاح عمومي“
تجزيه اشباع” را براي اين سنجشها پيشنهاد نمود. توسعه يك آنتيبادي در مقابل يك
آنتيژن عموميتر بوده و ممكن است آنتي سرم با كشش بالا را براي هر آنتيژن، بدون
توجه به طبيعت و غلظت آن در خون توسعه داد. به دليل گستردگي ذاتي، RIA يك روش مشهوري گرديد.
از هنگام اختراع، RIA موضوعي با توجه فراوان در زمينه بيوشيميايي بوده و در حال حاضر
براي اندازهگيري مواد مهم بيولوژيكي همچون هورمونها، داروها، ويتامينها و ويروس
به كار ميرود. اين روش به طور گستردهاي در دانش مادر غده درونريزي شراكت داشته
است. با درك منافع مهم حاصل از RIA دكتر روسالين يالو(Rosalyn Yallow)،
جايزه نوبل را براي پزشكي در سال 1977 به خود اختصاص داد.
به نام خدا