درمان با استفاده از رادیوایزوتوپها :

درمان با استفاده از رادیوایزوتوپها : 

هدف از کاربرد درمانی یک رادیونوکلید نابود کردن سلولهای معیوب یک ارگان بوسیله پرتوهای ساطع شده از آن می باشد. کاربردهای درمانی تابش و رادیوداروها نسبت به کاربردهای تشخیصی محدودتر هستند. زمانی که تابش برای درمان بکار می رود مقصود  نابود نمودن یک قسمت خاص از بافت مریض یا آسیب زدن به تقسیم بندی سریع سلولها بوسیله تابش است. از همین طریق رشد برخی سرطانها را می توان کنترل کرد.

انتخاب رادیونوکلید برای درمان برعکس انتخاب شرایط آن برای تشخیص است. در این حالت رادیونوکلید باید ذرات آلفا یا بتا گسیل نماید و ترجیحا دارای تابش ایکس یا گاما نباشد . چشمه تابش می تواند داخلی یا خارجی باشد. در برخی شرایط درمانی برای نابودی یا تضعیف سلولهای غیرعادی پرتودرمانی مفید است و از چشمه های خارجی توليد کننده تابش در شکل باریکه های الکترونی یا پرتو ایکس استفاده می شود.

زمانی که نفوذ بیشتری از تابش لازم است پرتوگاما از از یک چشمه بسته رادیونوکلید مورد استفاده قرار می گیرد. بسیاری از دستگاهها         می توانند برای تولید این تابشها بکار روند ولی شتابدهندهای  خطي کوچک بیشترین کاربرد را دارند.

برای نمونه می توان از سیستم های لیناک و چاقوي گاما  نام برد. در شرایطی دیگر می توان رادیوایزوتوپی که پرتو را تولید می کند  را در عضو مورد نظر جایگذاری کرد و در واقع از تکنیک کاشت استفاده کرد.

در سراسر دنیا تحقیقات پزشکی مهمی براي چسباندن رادیونوکلیدها به مواد شیمیایی بیولوژیکی مثل آنتي بادیها انجام گرفته است.  نشانگذاری سلولها  می تواند برای درمان انواع بیماریها مورد استفاده قرار گیرد.

      روش های درمان شامل موارد ذیل می باشد :

1)      رادیوتراپی

2)      براکی تراپی

3)      (Targeted Alpha Therapy)  TAT

4)      BNCT   ((Boron Neutron Capture Therapy

 

      رادیوتراپی:

 رادیوتراپی یا پرتو درمانی یعنی از بین بردن تومورهای بدخیم توسط تاباندن پرتو به آن که شامل انواع پرتو ایکس و گاما می شود.

 دستگاههای مورد استفاده در رادیوتراپی در گروه تشخیص و درمانی قرار می گیرند. هدف از انجام رادیوتراپی رساندن حداکثر آسیب به بافت سرطانی و حداقل آسیب به بافت های سالم سر راه است.

در این روش عموما از رادیوایزوتوپ کبالت -60 استفاده می شود و شتابدهنده خطی پرتو ایکس هم، می تواند این کار را انجام دهد.

 

      براکی تراپی (درمان از نزدیک):

 یکی از روشهای درمان به کمک پرتوهای یونساز است که در آن  چون چشمه های رادیواکتیو در  درون تومور یا در کوتاهترین فاصله از آن کاشته می شوند پرتوگیری بافت های سالم در کمترین اندازه ممکن بوده و دز رسانی به تومور به بهترین شکل انجام می گیرد. از براکی تراپی غالبا برای درمان معضلاتی همچون سرطان پروستات و گاهی سرطانهای سر و سینه استفاده می شود. در این روش عملا پرتو درمانی بوسیله کاشت با قرار دادن مواد پرتوزا داخل پروستات صورت می گیرد. این دانه های کاشته شده عموما از ایزوتوپهایی مثل ایریدیوم-192 ، طلای-198  و ید-125 و پالادیوم-103 تشکیل شده اند.

 

      TAT:

یکی از روشهای جدید درمان TAT نام دارد که مخفف Targeted Alpha Therapy است که به معنی آلفا تراپی هدفمند است. این روش برای سرطانهای پراکنده بکار می رود. تابش مقدار کمی از آلفاهای پر انرژی به بافت سبب می شود که کسر عظیمی از انرژی تابشی به هدف برخورد کند . در این روش یک حامل رادیونوکلیدهای گسیلنده آلفا را  به مکان مورد نظر منتقل می کند.

 

      BNCT:

یک پیشرفت تجربی در زمینه آلفا تراپی روش درمان به وسیله گیراندازی نوترون توسط بور -10 می باشد که در تومور بدخیم مغزی متمرکز می شود . سپس بیمار توسط نوترون حرارتی مورد تابش قرار می گیرد که شدیدا بوسیله بور جذب می شود و ذرات آلفای پر انرژی را برای کشتن سلولهای سرطانی آزاد می کند. در اين روش به جاي آنكه راديو ايزوتوپ به بيمار داده شود، بيمار در معرض نوترون قرار مي گيرد.

 

تحقیق:

امروزه رادیونوکلیدها با کاربرد پزشکی نقش بسیار مهمی در پیشرفت پزشکی داشته و به وفور در زمینه تحقیقاتی در ریشه یابی بیماری ها، مطالعه رفتارهای بیولوژیکی بدن، و بررسی رفتار سیستم های مختلف بدن و غیره دارند. از این رو تولید رادیونوکلیدها يی در این زمینه بسیار حائز اهمیت است.